Het SHARE-team wenst al haar respondenten (meer dan 4500 individuen ondertussen!) te danken voor hun deelname aan deze studie. Zonder jullie moeite en tijd zou dit onderzoek niet mogelijk zijn.

De Survey of Health, Ageing, and Retirement in Europe (SHARE) is een onderzoek waarin de Europese bevolking van 50 jaar en ouder centraal staat. Vanuit verschillende vakgebieden (o.a., economie, sociologie, psychologie) worden elke twee jaar gegevens verzameld op het gebied van gezondheid (zowel geestelijk als lichamelijk), socio-economische status, sociale en familie netwerken. Bij de aanvang van het onderzoek, in 2004, hebben 11 Europese landen deelgenomen uit Scandinavië (Denemarken, Zweden), Midden Europa (Oostenrijk, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland, België, Nederland) en de Mediterrane landen, (Spanje, Italië, Griekenland). In 2005-2006 zijn gegevens verzameld van Israël en in 2006 hebben Tsjechië en Polen zich bij de landen gevoegd. In 2006-2007 is de tweede golf van gegevens verzameld. Na twee bevragingsrondes waarin de aandacht ging naar de huidige levensomstandigheden van 45 000 Europeanen, werden in 2008 gegevens verzameld over de volledige levensloop van elke respondent, de zogenaamde SHARELIFE-data. De algemene coördinatie van het onderzoek is in handen van het Munich Center for the Economics of Aging (MEA), Max-Planck-Institute for Social Law and Social Policy in München, Duitsland. De gegevens die verzameld worden bestaan uit grofweg 3 categorieën:

• Economische kenmerken (werk en pensioen, huishoudinkomen, vermogen);
• Gezondheidskenmerken (geestelijke en lichamelijke gezondheid, cognitief functioneren (o.a. geheugen), risicogedrag zoals roken en drinken);
• Sociale kenmerken (activiteiten, sociale steun, kinderen).

Met deze informatie kan gekeken worden of er een relatie bestaat tussen bijvoorbeeld economische kenmerken en gezondheid, sociale kenmerken en economische kenmerken etc.

Wie werken er in België aan dit onderzoek?
In België hebben het Centre de Recherche en Economie Publique et de la Population (CREPP) van de Universiteit van Luik en het Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck (CSB) van de Universiteit Antwerpen de handen in elkaar geslagen om de SHARE enquète te realiseren. Het veldwerk wordt uitgevoerd door de PSBH en CELLO ploegen van de genoemde universiteiten.

BELANG VAN HET ONDERZOEK

Het aantal ouderen in Europa groeit. Dit heeft gevolgen voor o.a. gezondheid, pensioenen en lange-termijn zorg. Samen met de verandering van levensstijl van ouderen is het belangrijk om te onderzoeken hoe factoren als gezondheid, economische welvaart en sociale contacten van invloed zijn op het welzijn van ouderen. De overheid speelt hierbij een belangrijke rol en een goed onderbouwd wetenschappelijk advies is belangrijk om ervoor te zorgen dat hervormingen van gezondheidszorg, sociale zekerheid en pensioenstelsel dusdanig worden ingericht dat de belangen van ouderen (hun welvaart en welzijn) zo goed mogelijk behartigd worden. Voor een wetenschappelijk onderbouwd advies is het dus van groot belang om nauwkeurige informatie te krijgen over de leefsituatie van 50-plussers in Europa. Vanwege het karakter van het onderzoek (mensen worden elke twee jaar geïnterviewd) is het mogelijk om veranderingen in de tijd en reacties op deze veranderingen in kaart te brengen. Bijvoorbeeld, hoe verandert de financiële situatie van ouderen na pensionering en hoe reageren zij hier op?

Welke informatie levert dit onderzoek op?

SHARE beschrijft in detail de leefsituatie van 50-plussers in Europa vóór en na hun pensionering. De informatie wordt gebruikt t.b.v. advies voor de verbetering van de leefsituatie van ouderen. Vragen die o.a. beantwoord kunnen worden zijn:

• Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen in de gezondheid en sociaal-economische situatie van de 50-plussers in Europa?
• In hoeverre wordt in de behoeften aan gezondheidszorg en financiële ondersteuning voorzien naarmate men ouder wordt?
• Hoe zullen mogelijke hervormingen in de gezondheidszorg de leefsituatie van 50-plussers beïnvloeden?

SUBSIDIES

Internationale financierders

De SHARE-dataverzameling wordt mogelijk gemaakt door de steun van de Europese Commissie via het 5th framework programme (project QLK6-CT-2001- 00360 binnen het Quality of Life-programma) en via het 6th framework programme (projects SHARE-I3, RII-CT- 2006-062193, en COMPARE, CIT5-CT-2005-028857). Bijkomende fondsen kwamen van het het U.S. National Institute on Aging (U01 AG09740-13S2, P01 AG005842, P01 AG08291, P30 AG12815, Y1-AG-4553-01 and OGHA 04-064, IAG BSR06-11, OGHA04-064). Daarnaast danken we, in alfabetische volgorde, Giulia Amaducci, Hervé Pero, Ian Perry, Robert-Jan Smits, and Maria Theofilatou in DG European Area: Research Programmes and Capacity voor hun steun. We zijn ook dankbaar jegens DG Employment, Social Affairs, and Equal Opportunities via Georg Fischer and Ruth Paserman, en jegens DG Economic and Financial Affairs via Declan Costello and Bartosz Pzrywara.

Nationale financierders

Dataverzameling van de eerste golf werd nationaal gefinancierd in Oostenrijk (Austrian Science Foundation, FWF), België (Belgian Science Policy Administration, Institute for the Promotion of Innovation by Science and Technology in Flanders), Frankrijk (CNAM, CNAV, COR, Drees, Dares, Caisse des Dépôts et Consignations, le Commissariat Général du Plan) en Zwitserland (OFES, DUMSC, HEC, UNIL). The SHARE dataverzameling in Israel werd gesteund door het U.S. National Institute on Aging (R21 AG025169), door de German-Israeli Foundation for Scientific Research and Development (G.I.F.), en door de National Insurance Institute of Israel.